Leszcz – biologia, kiedy bierze i jak go łowić
Zdjęcie: Tiia Monto · CC BY-SA 3.0
Leszcz (Abramis brama) to ryba dużych stad i jedna z najważniejszych ryb spokojnego żeru w Polsce. Kto trafi na żerujące stado, może łowić rybę za rybą, ale kto go nie znajdzie — przesiedzi dzień bez brania. Leszcz to klasyka łowienia na feeder i spławik, a duże „patelnie” powyżej 50 cm cieszą każdego wędkarza.
Jak rozpoznać leszcza
- Sylwetka — wysoka, bardzo mocno spłaszczona z boków, z niewielką głową.
- Pysk — mały, wysuwany w rurkę, przystosowany do wysysania pokarmu z dna.
- Płetwa odbytowa — długa, ciągnąca się przez dużą część spodu ciała.
- Ubarwienie — młode osobniki srebrzyste, starsze brązowo-złotawe, pokryte grubą warstwą śluzu.
- Rozmiar — najczęściej 30–50 cm i 0,5–3 kg; duże leszcze przekraczają 60 cm.
Młode leszcze łatwo pomylić z krąpiem. Krąp ma większe oko w stosunku do głowy i czerwonawe nasady płetw piersiowych i brzusznych.
Gdzie żyje i jak się zachowuje
Leszcz zasiedla żyzne jeziora, zbiorniki zaporowe, wolno płynące rzeki, kanały i zalewy. Żyje w stadach, które przemieszczają się po łowisku w poszukiwaniu pokarmu. W dzień trzyma się zwykle głębszej wody — rynien, dołów, stoków — a o zmierzchu i nocą podchodzi bliżej brzegu i na płytsze blaty.
Żerujące stado zdradzają pęcherzyki gazu i zmącona woda nad mulistym dnem. Jesienią leszcze przesuwają się stopniowo w głębsze partie i zbierają w zimowiskach.
Czym się żywi
Leszcz jest typową rybą denną: zjada larwy ochotek, inne larwy owadów, skąposzczety, małże i drobne skorupiaki, a także pokarm roślinny. Duże stado potrafi szybko „wyczyścić” zanęcone łowisko — dlatego przy leszczach zanęca się obficiej niż przy innych gatunkach.
Kiedy bierze leszcz – w skrócie
- Najlepsze miesiące: lipiec–wrzesień
- Dobre miesiące: kwiecień–czerwiec, październik
- Pora dnia: świt, wieczór i noc
- Metody: feeder, spławik
- Okres ochronny: brak ogólnokrajowego
Leszcz najlepiej bierze od lipca do września; dobrze także od kwietnia do czerwca oraz w październiku. Najlepsza pora: świt, wieczór i noc. Brak ogólnokrajowego okresu ochronnego. Przepisy lokalne: tarło i okresy ochronne. Porównanie z innymi gatunkami: kalendarz brań leszcza.
Sezon krok po kroku
- Wiosna — gdy woda się nagrzewa, stada podchodzą na płytsze miejsca. Tarło zwykle w maju–czerwcu, na płyciznach z roślinnością, często głośne i widoczne.
- Lato — szczyt sezonu; najlepsze wieczory, noce i wczesne poranki.
- Jesień — wrzesień bywa świetny; później stada schodzą głębiej.
- Zima — leszcz bierze spod lodu i na głębokiej, niezamarzniętej wodzie, choć rzadziej i delikatniej.
Metody i przynęty
- Feeder — koszyk zanętowy z zanętą leszczową (często słodką, z dodatkiem pieczywa, kukurydzy i ziaren), przypon 0,12–0,16 mm o długości 50–100 cm, haczyk 10–16.
- Spławik — na przepływankę w rzece lub waggler (spławik odległościowy) na jeziorze, z przynętą przy samym dnie.
- Przynęty — białe robaki i pinka, kaster, ochotka, czerwone robaki, kukurydza, ciasto, pęczak.
Kluczem jest znalezienie stada i utrzymanie go w łowisku: regularne donęcanie małymi porcjami działa lepiej niż jedna duża porcja na początku zasiadki.
Warto wiedzieć
- Leszcz nie ma ogólnokrajowego okresu ani wymiaru ochronnego, ale okręgi PZW mogą wprowadzać limity.
- Branie leszcza to zwykle powolne uniesienie spławika lub „położenie” go na wodzie — nie zacinaj zbyt wcześnie.
- Duże leszcze mają delikatny pysk — hol prowadź spokojnie, bez szarpania.
Zobacz też kartę leszcza, kalendarz brań ryb i prognozę wędkarską dla ryb spokojnego żeru.